Franciszek Starowieyski

FRANCISZEK STAROWIEYSKI (ur. 1930, zm. 2009)

Studia w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie w pracowni prof. Tadeusza Kantora i prof. Wojciecha Weissa oraz w Warszawie w pracowni prof. Michała Byliny. Wystawy w muzeach i galeriach w Polsce i za granicą, między innymi w Belgii, Stanach Zjednoczonych, Francji, Holandii, Austrii, Kanadzie, Szwajcarii, we Włoszech. Nagrody: Grand Prix na Biennale Sztuki Współczesnej w Sao Paolo w 1973 r., Grand Prix za plakat filmowy na Festiwalu w Paryżu w 1975 r., nagrody na Międzynarodowym Biennale Plakatu w Warszawie oraz na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Chicago w latach 1979 oraz 1982. W 1986 roku jako pierwszy polski artysta miał indywidualną wystawę w MoMA w Nowym Jorku, gdzie obecnie znajdują się prace jego autorstwa. Prace Starwoeieyskiego znajduja się także w kolekcjach prywatnych i w innych zbiorach muzealnych w kraju i za granicą.

Katarzyna Napiórkowska o twórczości Franciszka Starowieyskiego:
„ Franciszek Starowieyski powiedział kiedyś, że sztuką są tylko momenty osłupienia, reszta to rzemiosło. W moich spotkaniach z obrazami Starowieyskiego zawsze wpadam w osłupienie. Jaki jest fenomen tej twórczości, jakie cechy twórcy, które sprawiają, że nieodmiennie traktujemy tę sztukę jako wybitną?
Twórca i jego dzieło rzadko kiedy do tego stopnia połączone są siatką wzajemnych powiązań. Obrazy Starowieyskiego nie są bowiem według mnie tylko autonomicznymi dziełami, ale żyją i poddają się jakiejkolwiek próbie interpretacji dopiero w odniesieniu do sylwetki twórcy. Franciszek Andrzej Bobola Biberstein Starowieyski vel Jan Byk już dziś jest żywą legendą. Jego pasje, erudycja, egzaltacje i ekstrawagancje zdają się być odosobnionym zjawiskiem na intelektualnej mapie współczesności. Intrygujące antydatowanie obrazów sytuujące jego twórczość i życiowe dzieje w epoce dojrzałego baroku zwraca uwagę na jeszcze inną cechę malarza. Oto twórca świadomie pragnący wskrzesić czasy świetności kultury szlacheckiej, dwory polskie funkcjonowały jak centra kulturotwórcze budzone życiodajnymi prądami zaczerpniętymi z dziedzictwa europejskiego. Pozostawały jednak niezależne i tym samym wzbogacały zachodnioeuropejskie tradycje, wnosiły nowe wartości. Również dziś dzięki indywidualnościom twórczym, między innymi takim jak Franciszek Starowieyski artystom broniącym swojego światopoglądu i wizji sztuki, zapewniona jest ciągła obecność polskiej twórczości w panteonie sztuki światowej. I dlatego tak symboliczne jest prezentowanie dzieła Starowieyskiego „Pogańska Europa porywa katolicką Polskę” w Przedstawicielstwie Rzeczpospolitej Polskiej w Brukseli.”